Πέμπτη, 20 Σεπτεμβρίου 2012

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ κ.κ. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΩΝ 90 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ.



Αγαπητά μου παιδιά,
       Η επέτειος των ενενήντα χρόνων από την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 οπωσδήποτε δεν είναι αφορμή για πανηγυρισμούς, αλλά για περίσκεψη, προσευχή και προβληματισμό. Και τούτο επειδή τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1922 συνέβη μια πραγματική καταστροφή, καθώς μεγάλα, δραστήρια και παραγωγικά κομμάτια του Γένους μας εκδιώχθηκαν από τις προαιώνιες κοιτίδες του, Εκκλησίες με παλαιοχριστιανικές ρίζες, ως και τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ξεθεμελιώθηκαν, και πολλές χιλιάδες πιστών Ελλήνων Ορθοδόξων χριστιανών οδηγήθηκαν στον μαρτυρικό θάνατο, στον εξευτελισμό, στην ταπείνωση και στον εκπατρισμό.
      Η ιστορική συγκυρία που οδήγησε στο από πολλές πλευρές τραγικό αυτό αποτέλεσμα είναι εν πολλοίς γνωστή. Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας, που υπέφερε τα πάνδεινα ήδη από την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, βρέθηκε στη δίνη της σύγκρουσης απρόσωπων διεθνών συμφερόντων, και συνεθλίβη στις μυλόπετρες της διεθνούς πολιτικής, αλλά και του ελληνικού εσωτερικού διχασμού. Ως αποτέλεσμα, οι Μικρασιάτες Έλληνες σφαγιάστηκαν, βασανίστηκαν και εκπατρίστηκαν, έχοντας επικεφαλής του μαρτυρικούς ιεράρχες τους, όπως πάντοτε συμβαίνει με το Γένος μας, που σε όλες τις μεγάλες στιγμές του, καλές ή κακές, έχει οδηγό, απαντοχή και στήριγμα την Ορθόδοξη Εκκλησία.

      Πρωτοκορυφαίος του μαρτυρίου ο ιερομάρτυς Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος, που βασανίστηκε και διαμελίστηκε το βράδυ του Σαββάτου 27 Αυγούστου 1922, επειδή δεν θέλησε να εγκαταλείψει το ποίμνιό του και την πίστη των πατέρων του. Και μαζί του, πλειάδα άλλη μαρτύρων κληρικών, όπως ο Μητροπολίτης Κυδωνιών Γρηγόριος, που ετάφη ζωντανός, ο Μοσχονησίων Αμβρόσιος που σφαγιάστηκε δια του μαρτυρικού διαμελισμού του ζωντανού ακόμη σώματός του, ο Ικονίου Προκόπιος, που πέθανε από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια στις τουρκικές φυλακές και ο Επίσκοπος Ζήλων Ευθύμιος. Σε όλη την αγιοτόκο Μικρά Ασία οι ιστορικοί υπολογίζουν ότι κατά την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 άθλησαν 42 επώνυμοι και 342 ανώνυμοι κληρικοί μάρτυρες, των Μητροπόλεων Σμύρνης, Κυδωνιών, Μοσχονησίων, του Πόντου και της ευρύτερης περιοχής τους.
      Ακόμη και μέχρι σήμερα, η διεθνής κοινότητα αρνείται να προχωρήσει στην πλήρη αναγνώριση της γενοκτονίας των Μικρασιατών Ελλήνων, παρά το ότι ανάλογες περιπτώσεις άλλων λαών, όπως για παράδειγμα των Αρμενίων, έχουν αναγνωριστεί και τιμώνται αναλόγως. Κι όμως, ποταμοί μαρτυρικών αιμάτων έρρευσαν εκεί όπου κατά την περίοδο των διωγμών, στα πρώτα βήματα του χριστιανισμού, είχαν αναλόγως μαρτυρήσει οι περισσότεροι χριστιανοί άγιοι μάρτυρες, αντιστεκόμενοι και τότε ειρηνικά και πνευματικά στην βία της εξουσίας, που επιζητούσε να τους απαγορεύσει την πίστη, και να τους αλλοιώσει το θρησκευτικό βίωμα και φρόνημα. Ουσιαστικά οι Μικρασιάτες ομοεθνείς μας πλήρωσαν έτσι τους αιώνες της παραγωγικής και δραστήριας παρουσίας τους στον Μικρασιατικό χώρο, την επίδοσή τους στο εμπόριο, στις τέχνες και στα γράμματα, παράγοντες που τους είχαν αναδείξει σε κυριαρχικά πληθυσμιακά στοιχεία στα πλαίσια της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Το εθνικό τουρκικό κράτος που θεμελίωνε τότε ο Μουσταφά Κεμάλ, βεβαίως δεν μπορούσε να ανεχθεί αυτή την ειρηνική και δραστήρια παρουσία, και θέλησε να τους εξαφανίσει με μεθόδους γενοκτονίας και πραγματικού ολοκαυτώματος.
      Κάηκαν χωριά, σφαγιάστηκαν αθώοι και άμαχοι, βιάστηκαν κοπέλες, ακρωτηριάστηκαν παιδιά, καταστράφηκαν ναοί, σχολεία, μονές και έργα πολιτισμού, εκδιώχθηκε ο χριστιανικός πληθυσμός της Μικράς Ασίας, διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 1923-1924, με την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, σύμφωνα με τη συνθήκη της Λωζάννης. Κι όμως το μικρασιατικό πνεύμα δεν έσβησε. Οι πρόσφυγες και οι απόγονοί τους, μέχρι σήμερα, ρίζωσαν στην Ελλάδα, θεράπευσαν τις σωματικές και ψυχικές πληγές τους και μεγαλούργησαν ξανά. Μεγάλο μέρος της μεταπολεμικής προόδου της χώρας μας τόσο στον οικονομικό, όσο και στον πνευματικό τομέα οφείλεται στους Μικρασιάτες και τη δράση τους. Αναδημιούργησαν ακόμη και τα βασικά θρησκευτικά τους σεβάσματα, έχτισαν ναούς και μονές, έφεραν στην Ελλάδα τα βασικά θρησκευτικά τους παλλάδια, όπως η σεβάσμια και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελά, και δεν ξέχασαν ποτέ τη γη των προγόνων τους, την οποία συχνά πλέον προσκυνηματικά επισκέπτονται.

Αγαπητά μου παιδιά,
    Είναι γνωστό πως δεν μιλάμε για «Χαμένες», αλλά για «Αξέχαστες Πατρίδες». Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν κρύβει μέσα του οποιαδήποτε επεκτατική βλέψη, αλλά εμπεριέχει τη διάθεση και την απόφασή μας να μην ξεχάσουμε ποτέ, ούτε τη γη των προγόνων μας, ούτε τις συνθήκες του εκπατρισμού τους από εκεί. Άλλωστε, η εκκλησιαστική και η θύραθεν ιστορία, τα μνημεία, οι επιγραφές, τα οικοδομήματα και τα έργα τέχνης, οι ναοί και τα μοναστήρια, όλα μαρτυρούν για την ελληνικότητα και την χριστιανικότητα της Μικρασιατικής γης.
     Δεν πρέπει όμως να ξεχνούμε, και επέτειοι όπως η σημερινή σε αυτό πρέπει να κατατείνουν. Να μην ξεχνούμε, για να μην επαναλάβουμε και στο μέλλον τα ίδια σφάλματα, για να μην επιτρέψουμε – μη γένοιτο – και νέες αλησμόνητες πατρίδες να προστεθούν στις ήδη υπάρχουσες, να μην καλύψει η λήθη το μαρτύριο κληρικών και λαϊκών, τους διωγμούς και τα βασανιστήρια που υπέστησαν.
   Ας είναι η σημερινή επέτειος αφορμή φρονηματισμού για όλους, ώστε να φροντίσουμε, οικοδομώντας την μεταξύ μας ενότητα, την πίστη, την αισιοδοξία, την αλληλεγγύη, την εμμονή στην παράδοση και την απαντοχή στην Εκκλησία να οδηγηθούμε σε μια ισχυρή Ελλάδα, σε μια πατρίδα που θα μπορεί να υπερασπίσει τα παιδιά της και να διαφυλάξει τα δίκαια, τη ζωή, την τιμή, την περιουσία και την δημιουργία τους, ώστε ποτέ πια να μην θρηνήσουμε καταστροφές, μάρτυρες, αιματοχυσίες και γενοκτονίες ομοεθνών μας.

Μετ’ εὐχῶν καί πατρικῆς ἀγάπης
Ὁ Ἐπίσκοπός σας
+ Ο ΣΑΜΟΥ ΚΑΙ ΙΚΑΡΙΑΣ ΕΥΣΕΒΙΟΣ